اصفهان در مسیر تبدیل شدن به نخستین شهر خورشیدی ایران

به گزارش خبرگزاری ایمنا، در جهان امروز، تأمین پایدار انرژی به یکی از مهم‌ترین دغدغه‌های شهرها تبدیل شده است؛ شهرهایی که هم‌زمان با رشد جمعیت، توسعه کالبدی و افزایش مصرف برق، بیش از هر زمان دیگری در معرض فشارهای زیست‌محیطی، اقتصادی و زیرساختی قرار دارند، وابستگی به سوخت‌های فسیلی، علاوه بر تشدید آلودگی هوا و تغییرات اقلیمی، هزینه‌های سنگینی را به مدیریت شهری و شهروندان تحمیل کرده و امنیت انرژی شهرها را با چالش‌های جدی روبه‌رو ساخته است، در چنین شرایطی، انرژی‌های تجدیدپذیر، به‌ویژه انرژی خورشیدی، به‌عنوان یکی از در دسترس‌ترین، پاک‌ترین و اقتصادی‌ترین گزینه‌ها، جایگاه ویژه‌ای در برنامه‌ریزی شهری یافته‌اند.

انرژی خورشیدی به‌دلیل قابلیت استقرار در مقیاس‌های خرد و کلان، این امکان را فراهم می‌کند که شهرها از «مصرف‌کننده صرف انرژی» به «تولیدکننده فعال» تبدیل شوند، استفاده از بام ساختمان‌ها، فضاهای بلااستفاده شهری و زیرساخت‌های عمومی برای تولید برق خورشیدی، نه‌تنها وابستگی به شبکه‌های متمرکز را کاهش می‌دهد، بلکه می‌تواند به ایجاد درآمد پایدار، کاهش هزینه‌های مدیریت شهری و ارتقای تاب‌آوری شهر در برابر بحران‌های انرژی منجر شود، از سوی دیگر، کاهش انتشار گازهای گلخانه‌ای و آلاینده‌ها، بهبود کیفیت هوا و ارتقای سلامت عمومی، از دستاوردهای انکارناپذیر حرکت به سمت شهرهای خورشیدی است.

در این میان، شهرهایی که از ظرفیت اقلیمی مناسب برخوردارند، مسئولیت و فرصت مضاعفی برای بهره‌گیری از این منبع پاک دارند، ایران با قرار گرفتن در کمربند خورشیدی جهان، برخورداری از حدود ۳۰۰ روز آفتابی در سال و شدت بالای تابش خورشید، یکی از مستعدترین کشورها برای توسعه انرژی خورشیدی به شمار می‌رود، شهر اصفهان نیز با توجه به موقعیت جغرافیایی، شرایط اقلیمی و گستردگی بافت شهری، ظرفیت بالایی برای تبدیل شدن به الگوی ملی در این حوزه دارد؛ ظرفیتی که مدیریت شهری ششم اصفهان تلاش کرده است آن را از سطح شعار فراتر برده و به برنامه‌ای اجرایی و قابل سنجش تبدیل کند.

در همین راستا، شهرداری اصفهان طی سال‌های اخیر، رویکردی هدفمند را در حوزه محیط زیست و انرژی‌های تجدیدپذیر در پیش گرفته است؛ رویکردی که هم‌زمان بر مدیریت مصرف، تولید انرژی پاک و مشارکت شهروندان استوار است، توسعه زیرساخت‌های آب و پساب، احداث شبکه‌ای به‌طول ۱۳۰ کیلومتر و راه‌اندازی شش تصفیه‌خانه مبتنی بر دانش و فناوری روز، بخشی از این نگاه کلان به پایداری شهری است که نقش مهمی در حفظ منابع آب، تقویت فضای سبز و کاهش فشار بر منابع طبیعی ایفا می‌کند.

در حوزه انرژی نیز، هدف‌گذاری شهرداری اصفهان فراتر از اقدامات مقطعی بوده و افقی روشن را دنبال می‌کند؛ افقی که بر اساس آن، این کلان‌شهر قصد دارد تا سال ۱۴۱۰ به «شهر خورشیدی» تبدیل شود، بر اساس برنامه‌های اعلام‌شده، تأمین کامل برق مصرفی شهرداری از محل انرژی‌های تجدیدپذیر، یکی از اهداف اصلی این مسیر است؛ هدفی که تاکنون حدود ۲۵ درصد آن محقق شده و برنامه‌ریزی شده است تا این میزان تا پایان سال ۱۴۰۵ به حدود ۵۰ درصد افزایش پیدا کند.

شهر خورشیدی، تنها به معنای خودکفایی شهرداری در مصرف برق نیست، بخش مهم‌تر این طرح، مشارکت شهروندان و استفاده از ظرفیت گسترده واحدهای مسکونی در سطح شهر است، وجود بیش از ۶۰۰ هزار واحد مسکونی دارای کد پستی در اصفهان، فرصتی کم‌نظیر برای توسعه تولید پراکنده انرژی خورشیدی فراهم کرده است؛ ظرفیتی که با شناسایی حدود ۱۵۰ هزار ساختمان مستعد و پیش‌بینی مشوق‌های مالی، تخفیف‌های صدور پروانه و عوارض شهری، می‌تواند به موتور محرک تحول انرژی در شهر تبدیل شود.

حرکت به سمت شهر خورشیدی، نیازمند یک زنجیره کامل از اقدامات هماهنگ است؛ از فرهنگ‌سازی و آموزش عمومی گرفته تا تأمین مالی، ایجاد زیرساخت‌های فنی، اتصال به شبکه برق و پشتیبانی در حوزه تعمیر و نگهداری، مدیریت شهری اصفهان با حضور فعال در میز انرژی استان و تعریف دبیرخانه «شهر خورشیدی»، تلاش کرده است این زنجیره را با مشارکت دستگاه‌های اجرایی، نظام بانکی و صنعت برق تکمیل کند و الگویی پایدار و قابل تعمیم ارائه دهد.

اصفهان امروز در نقطه‌ای ایستاده است که می‌تواند با تکیه بر پیشینه تاریخی، ظرفیت‌های اقلیمی و برنامه‌ریزی هوشمندانه، نام خود را به‌عنوان نخستین شهر خورشیدی ایران ثبت کند؛ شهری که نه‌تنها برق مصرفی خود را از آفتاب تأمین می‌کند، بلکه الگویی از توسعه پایدار، مشارکت مردمی و آینده‌نگری را به سایر شهرهای کشور ارائه می‌دهد.

توسعه انرژی خورشیدی در اصفهان؛ از ساختمان‌های شهرداری تا ۱۵۰ هزار خانه مسکونی

علی صالحی، سخنگو و عضو هیئت رئیسه شورای اسلامی شهر اصفهان به خبرنگار ایمنا اظهار می‌کند: در رابطه با مسئله انرژی و حوزه محیط زیست، اتفاق‌های بسیار خوبی در این دوره از مدیریت شهری رقم خورده است، در حوزه آب و پساب، شبکه بسیار خوبی به طول ۱۳۰ کیلومتر و شش تصفیه‌خانه مبتنی بر دانش و فناوری روز را در آستانه بهره‌برداری داریم که می‌تواند خیلی کمک‌کننده به ظرفیت فضای سبز و کنترل مصرف آب در حوزه شهری و شهرداری باشد.

وی با بیان اینکه در حوزه انرژی‌های تجدیدپذیر تلاش و هدف‌گذاری ما این است که تا پایان سال ۱۴۰۷، شهرداری را از استفاده از شبکه برق بی‌نیاز کنیم، می‌افزاید: تا امروز حدود ۲۵ درصد از نیاز برقی شهرداری را توانستیم از طریق تأمین انرژی‌های پایدار بهره‌برداری کنیم، امیدوارم تا پایان سال ۱۴۰۵ این عدد به نزدیک ۱۰ مگاوات می‌رسد که می‌تواند ۵۰ درصد از نیاز ما را تأمین کند.

سخنگو و عضو هیئت رئیسه شورای اسلامی شهر اصفهان با بیان اینکه شهر خورشیدی دو بخش دارد، می‌گوید: یک بخش منوط می‌شود به حوزه بهره‌برداری شهرداری که ما تلاش کردیم و این افق‌گذاری را دنبال کردیم، بخش دیگر به فضای شهر و شهروندان برمی‌گردد، بالغ بر ۶۰۰ هزار واحد مسکونی دارای کد پستی داریم که اگر هر کدام از این‌ها بخشی از نیازشان را بتوانند از انرژی‌های پایدار، از جمله انرژی خورشیدی تأمین کنند، ما یک ظرفیت بسیار خوبی خواهیم داشت.

صالحی با بیان اینکه تا امروز علاوه بر نقشه راه خود مجموعه و مصرف شهرداری، حدود ۱۵۰ هزار ساختمان را که مناسب هستند، از بین این ۶۰۰ هزار ساختمان شناسایی شدند که امکان استقرار حداقل ۱۰ کیلووات انرژی خورشیدی را دارند، تصریح می‌کند: در ادامه تلاش شده که مشوق‌هایی را داشته باشیم.

وی ادامه می‌دهد: شورای اسلامی شهر در این زمینه داشت، سازمان‌هایی که سازگار با محیط زیست هستند و بحث انرژی خورشیدی را بخشی از این سازگاری انتخاب کردند، شامل تخفیفاتی در صدور پروانه و عوارض شهری بشود، همچنین تلاش کردیم از الگوهای فرهنگ‌سازی در جای‌جای شهر، نقاطی که پرتردد هستند، هم به لحاظ عملیاتی با احداث نیروگاه‌های خورشیدی و هم به لحاظ اطلاع‌رسانی و محتوایی، این فضا را در شهر ایجاد کنیم.

صالحی با بیان اینکه در حال حاضر در مجموعه میز انرژی‌ای که در استانداری تشکیل شده، مدیریت شهری به‌عنوان یکی از اعضای فعال پای این کار است، می‌افزاید: اگر مجموعه دستگاه‌های متولی، چه در حوزه صنعت برق، چه در حوزه نظام پولی و بانکی کشور و دستگاه‌ها، ادارات و نهادهایی که مجموعه پرسنلی در اختیار دارند، پای کار بیایند، آن‌هایی که در داخل شهر اصفهان ساکن هستند، ما می‌توانیم یک ظرفیت بسیار خوبی را برای قریب به پنج فاز و ۱۵۰ هزار ساختمان مسکونی در شهر که مناسب برای این کار هستند، یک کار دبیرخانه‌ای و تشکیلاتی را با مجموعه‌های مختلف داشته باشیم.

سخنگو و عضو هیئت رئیسه شورای اسلامی شهر اصفهان خاطرنشان می‌کند: مشوق‌های مالی که مجموعه شهرداری و مدیریت شهری ایجاد کرده، فرهنگ‌سازی که اتفاق می‌افتد به علاوه زیرساخت‌های فنی و زیرساخت‌های مالی که سایر دستگاه‌ها بیاورند و شبکه کنند، می‌توانیم شاهد این باشیم که حداقل در فاز اول ۳۰۰ مگاوات از حدود ۳۰ هزار واحد مسکونی و در پایان بتوانیم با درگیر شدن حداقل ۱۵۰ هزار ساختمان این عدد را تا ۱,۵۰۰ مگاوات هم در سال‌های آتی ارتقا دهیم.

شبکه ۱۳۰ کیلومتری آب و شش تصفیه‌خانه جدید ظرفیت فضای سبز اصفهان را افزایش می‌دهد

وی تاکید می‌کند: اگر بتوانیم آن مسیری که در ساختمان‌های شهرداری و برای مصرف شهرداری دنبال کردیم را با همکاری سایر دستگاه‌ها در دبیرخانه شهر خورشیدی که در میز انرژی استان به تصویب رسید، دنبال کنیم، به‌طور قطع افق‌های بزرگی پیش روی اصفهان خواهد بود.

صالحی تصریح می‌کند: استان اصفهان همان‌طور که تبدیل شده به یک نمونه در حوزه توسعه انرژی‌های خورشیدی، در حوزه شهر خورشیدی نیز می‌توانیم با این سبقه فرهنگی و تاریخی که در شهرمان وجود دارد، بتوانیم یک الگوسازی خوب را در کشور داشته باشیم و به‌عنوان اولین شهری که یک بخش قابل توجهی از مصرف انرژی‌اش را از طریق بام منازل می‌تواند تأمین کند، شناخته شویم.

سخنگو و عضو هیئت رئیسه شورای اسلامی شهر اصفهان ادامه می‌دهد: مقدمات و زیرساخت‌ها فراهم است، امیدوارم با اتصال مجموعه‌های مختلف در حوزه شهری، در حوزه پولی و بانکی، در حوزه صنعت برق و در حوزه دستگاه اداری و اجرایی استان، بتوانیم در آینده نزدیک شاهد اجرایی شدن این مصوبات به‌عنوان اولین شهر خورشیدی کشور باشیم.

وی با تاکید بر اینکه مجموعه دبیرخانه باید کار شبکه‌ای و زنجیره‌ای انجام بدهد، می‌گوید: در حوزه شناسایی، در حوزه فرهنگ‌سازی، تسهیلات مالی، فراهم کردن زیرساخت‌های فنی، اتصال به شبکه و سپس باید در حوزه خدمات پس از فروش، بازسازی و تعمیرات و نگهداری، مجموعه‌ای از اقدامات را برای مجموعه نرم‌افزاری یا پلتفرمی که برای این کار طراحی می‌شود، پیش‌بینی کنیم.

صالحی ادامه می‌دهد: همان‌طور که شهروندان را در مسیر احداث قرار می‌دهیم، باید در حوزه تعمیرات و نگهداری، اتصال به شبکه و برگشت عایدی مالی‌شان همراهی کنیم تا این زنجیره ادامه داشته باشد، اگر خودمان بخشی از این زنجیره خدمت‌رسانی را متوقف کنیم، آن اهداف توسعه‌ای که برای رسیدن به ۳۰۰ تا ۱,۵۰۰ مگاوات پیش‌بینی شده، برای مثال طی ۵ تا ۱۰ سال آینده، این فرایند متوقف می‌شود.

سخنگو و عضو هیئت رئیسه شورای اسلامی شهر اصفهان تاکید می‌کند: برای تحقق هدف‌گذاری دستگاه‌های اداری و اجرایی استان هم که شده، باید تمام بخش‌های این زنجیره را از تأمین مالی تا خدمات تعمیرات و نگهداری را برای شهروندان فراهم کنیم تا این شبکه یک شبکه پایداری باشد.

به گزارش ایمنا، مسیر ترسیم‌شده برای تبدیل اصفهان به «شهر خورشیدی» نشان می‌دهد که مدیریت شهری این کلان‌شهر، نگاه خود به انرژی‌های تجدیدپذیر را از سطح پروژه‌های نمادین عبور داده و به سطح یک راهبرد بلندمدت شهری ارتقا داده است، هدف‌گذاری‌های کمی، شناسایی ظرفیت‌های واقعی، تعریف مشوق‌های مالی و تلاش برای ایجاد یک زنجیره کامل از تولید تا بهره‌برداری و نگهداشت، بیانگر آن است که اصفهان می‌خواهد در مواجهه با چالش انرژی، نقش یک بازیگر فعال و پیشرو را ایفا کند، نه تنها مصرف‌کننده‌ای وابسته به شبکه‌های متمرکز.

تحقق این چشم‌انداز تا افق ۱۴۱۰، بیش از هر چیز نیازمند تداوم همکاری میان مدیریت شهری، دستگاه‌های اجرایی، نظام بانکی و مهم‌تر از همه شهروندان است، اگر این هم‌افزایی به‌درستی شکل گیرد، شهر خورشیدی اصفهان می‌تواند الگویی عملی برای سایر کلان‌شهرهای کشور باشد؛ الگویی که نشان می‌دهد توسعه پایدار، کاهش آلایندگی، تأمین امنیت انرژی و ایجاد درآمد پایدار شهری، نه رویایی دست‌نیافتنی، بلکه نتیجه برنامه‌ریزی دقیق و مشارکت جمعی است.