نام «پنتاگون» هر بار که تنشی در جهان شکل میگیرد، در صدر خبرها میآید؛ اما این نهاد دقیقاً چه جایگاهی در ساختار قدرت آمریکا دارد و چگونه تصمیمهای نظامی واشنگتن را مدیریت میکند؟
به گزارش خبرگزاری ایمنا، پنتاگون در واقع مقر اصلی وزارت دفاع آمریکا است؛ نهادی که بر تمامی شاخههای نیروهای مسلح این کشور نظارت دارد. این مجموعه در ایالت ویرجینیا و در نزدیکی واشنگتن قرار گرفته و بهدلیل ساختار پنجضلعیاش، به یکی از شناختهشدهترین ساختمانهای اداری جهان تبدیل شده است.
اما آنچه پنتاگون را مهم میکند، نه معماری خاص آن، بلکه نقشی است که در طراحی، اجرا و نظارت بر عملیاتهای نظامی ایفا میکند.
ساختار و وظایف؛ چه کسانی در پنتاگون تصمیم میگیرند؟
در رأس ساختار وزارت دفاع آمریکا، وزیر دفاع قرار دارد که از سوی رئیسجمهور منصوب میشود. زیرمجموعه این نهاد شامل:
ارتش زمینی آمریکا
نیروی دریایی
نیروی هوایی
تفنگداران دریایی
و فرماندهیهای منطقهای مانند سنتکام
یکی از مهمترین بخشهای عملیاتی، فرماندهی مرکزی آمریکا (سنتکام) است که مسئولیت خاورمیانه را بر عهده دارد. بسیاری از تصمیمهایی که درباره تحولات منطقهای گرفته میشود، در هماهنگی میان سنتکام و پنتاگون شکل میگیرد.
پنتاگون چگونه سیاست دفاعی آمریکا را شکل میدهد؟
پنتاگون علاوه بر مدیریت عملیاتهای نظامی، نقش کلیدی در تدوین استراتژیهای دفاعی و تعیین بودجه نظامی دارد. این نهاد هر ساله سند راهبرد دفاع ملی آمریکا را تنظیم میکند؛ سندی که مشخص میکند تهدیدهای اصلی از نگاه واشنگتن کدام کشورها یا بازیگران هستند.
در سالهای اخیر، تمرکز اصلی این اسناد بر رقابت با چین و روسیه بوده، اما خاورمیانه همچنان بهعنوان یک حوزه حساس امنیتی در اولویت باقی مانده است.
بیشتر بخوانیدسنتکام چیست؟ | ستاد جنگ آمریکا یا سازمان تروریستی
نسبت پنتاگون با ایران؛ تقابل، بازدارندگی یا مدیریتبحران؟
در دو دهه گذشته، نام ایران بارها در گزارشها و مواضع رسمی وزارت دفاع آمریکا مطرح شده است. از حضور نظامی آمریکا در خلیج فارس گرفته تا تحولات عراق و سوریه، همواره نوعی تعامل امنیتی غیرمستقیم میان تهران و واشنگتن وجود داشته است.
پنتاگون در قبال ایران معمولاً سه رویکرد را همزمان دنبال کرده است:
حفظ حضور نظامی در منطقه برای بازدارندگی
حمایت از متحدان منطقهای آمریکا
پرهیز از ورود به جنگ مستقیم گسترده
در مقابل، ایران نیز بر تقویت توان بازدارندگی منطقهای و توسعه ظرفیتهای دفاعی خود تأکید داشته است؛ موضوعی که باعث شده معادله امنیتی میان دو طرف، پیچیده و چندلایه باقی بماند.
چرا شناخت پنتاگون اهمیت دارد؟
پنتاگون یکی از اصلیترین بازیگران در تصمیمهای امنیتی جهان است. هرگونه تغییر در موضع یا آرایش نظامی آمریکا، از دل این نهاد بیرون میآید.
درک کارکرد و ساختار آن، به تحلیل دقیقتر تحولات منطقهای ـ بهویژه در ارتباط با ایران ـ کمک میکند. چرا که بسیاری از پیامهای امنیتی واشنگتن، پیش از آنکه در کاخ سفید اعلام شود، در اتاقهای تصمیمسازی پنتاگون طراحی میشود.
منبع:
1- shahrsaz.ir ,پنتاگون چگونه تصمیمهای نظامی آمریکا را هدایت میکند؟ ,2026-02-26 14:54:00
2- https://www.imna.ir/news/951672/%D9%BE%D9%86%D8%AA%D8%A7%DA%AF%D9%88%D9%86-%DA%86%DB%8C%D8%B3%D8%AA-%D9%88-%DA%86%DA%AF%D9%88%D9%86%D9%87-%D8%AA%D8%B5%D9%85%DB%8C%D9%85-%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D9%86%D8%B8%D8%A7%D9%85%DB%8C-%D8%A2%D9%85%D8%B1%DB%8C%DA%A9%D8%A7-%D8%B1%D8%A7-%D9%87%D8%AF%D8%A7%DB%8C%D8%AA-%D9%85%DB%8C-%DA%A9%D9%86%D8%AF