دانش جدید درباره خشکسالی؛ این‌که باران از کجا می‌آید، برای کشاورزی مهم است!
▫️پژوهشی تازه نشان می‌دهد که برای فهم خطر خشکسالی، فقط دانستن میزان بارش کافی نیست؛ مهم‌تر از آن، این است که باران از کجا می‌آید. نتایج یک مطالعه علمی به سرپرستی دانشگاه کالیفرنیا سن‌دیگو نشان می‌دهد منشأ بارندگی، این‌که رطوبت آن از اقیانوس‌ها تأمین شده یا از خشکی، نقش تعیین‌کننده‌ای در امنیت غذایی و پایداری کشاورزی دارد.
▫️این تحقیق که در نشریه معتبر Nature Sustainability منتشر شده، رطوبت موجود در جو را تا سرچشمه آن ردیابی کرده است. بخشی از بارش‌ها از تبخیر آب اقیانوس‌ها شکل می‌گیرند و همراه با سامانه‌های بزرگ جوی مانند موسمی‌ها، رودخانه‌های جوی و طوفان‌های گرمسیری، مسافت‌های طولانی را طی می‌کنند. در مقابل، بخشی دیگر از بارندگی‌ها حاصل تبخیر آب از خاک، پوشش گیاهی، دریاچه‌ها و جنگل‌های همان منطقه‌اند؛ پدیده‌ای که به آن «بارش بازیافتی» گفته می‌شود.
▫️یافته کلیدی این پژوهش آن است که اگر بیش از حدود یک‌سوم بارندگی یک منطقه از منشأ خشکی تأمین شود، اراضی کشاورزی آن منطقه به‌مراتب آسیب‌پذیرتر می‌شوند. در این شرایط، خطر خشکسالی، کاهش رطوبت خاک و افت عملکرد محصولات افزایش می‌یابد. دلیل آن هم روشن است: بارش‌های با منشأ اقیانوسی معمولاً شدیدتر و قابل‌اعتمادترند، در حالی‌که بارش‌های محلیِ وابسته به تبخیر خشکی، ناپایدارترند و در دوره‌های حساس رشد گیاه ممکن است تأمین آب را مختل کنند.
▫️پژوهشگران با تحلیل نزدیک به ۲۰ سال داده ماهواره‌ای، دو «نقطه داغ» جهانی را شناسایی کرده‌اند: غرب میانه آمریکا و شرق آفریقا. در غرب میانه، وابستگی بالا به رطوبت حاصل از خاک و پوشش گیاهی می‌تواند چرخه‌ای معیوب ایجاد کند؛ با خشک شدن زمین، تبخیر کم می‌شود و بارش‌های بعدی هم کاهش می‌یابد. در شرق آفریقا نیز تخریب جنگل‌ها و گسترش سریع زمین‌های کشاورزی، منابع تولیدکننده باران را تهدید می‌کند.
▫️این مطالعه پیام روشنی دارد: جنگل‌ها و بوم‌سازگان‌های طبیعی فقط ذخایر زیستی نیستند، بلکه نقش مستقیمی در تولید بارش و پایداری کشاورزی دارند. به گفته پژوهشگران، مدیریت هوشمندانه زمین، حفاظت از جنگل‌ها و توجه به رطوبت خاک می‌تواند به ابزاری کلیدی برای سازگاری با تغییر اقلیم و کاهش خطر خشکسالی در آینده تبدیل شود./ “کانال رَجان ”
محمد حسین شیخ محمدی
🔗 برای مطالعه کامل این مقاله به لینک زیر مراجعه کنید:
https://www.nature.com/articles/s41893-025-01662-1?utm_source=rct_congratemailt&utm_medium=email&utm_campaign=nonoa_20251024&utm_content=10.1038/s41893-025-01662-1
🔰به مابپیوندید🔰
🌍کانال جغرافیدانان ایران🌍
👇👇👇
🆔 @Geographers_Iranian
🆔 @Geographers_Iranian

Crop water origins and hydroclimate vulnerability of global croplands

Nature Sustainability – The origin of precipitation from oceanic or terrestrial moisture sources influences the stability of agricultural rainwater supply. Nearly half of global maize and…

جغرافیدانان ایران Iranian Geographers

دیدگاه‌ خود را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

پیمایش به بالا