استاد دکتر جواد صفینژاد در نهم شهریور ۱۳۰۸ شمسی در شهر ری متولد شد. نیاکان او از لرهای بختیاری بودند و این پیشینه فرهنگی و قومی تأثیر عمیقی بر جهتگیریهای علمی و پژوهشی ایشان گذاشت. در سال ۱۳۳۲ در رشته تاریخ و جغرافیا دانشگاه تهران پذیرفته شد. صفینژاد از آغاز حیات علمی، پژوهشگری بود که هرگز پژوهش کتابخانهای صرف را کافی نمیدانست؛ بلکه سالها در مناطق عشایری، روستاهای دورافتاده و کویرهای ایران حضور مستمر داشت. او با پای بر زمین و زندگی در میان مردم، دادههای ارزشمندی در زمینه قناتها، سیستمهای آبیاری سنتی و شیوههای زندگی عشایر جمعآوری کرد. این رویکرد میدانی و عملی، باعث شد تا لقب «پدر مطالعات و پژوهشهای قنات در ایران» را به خود اختصاص دهد و آثارش نهتنها ارزش علمی بلکه ارزش مستندسازی تاریخی نیز داشته باشد.
دکتر صفینژاد یکی از اساتید بنیانگذار و سازماندهنده جغرافیا بهعنوان رشتهای علمی در ایران محسوب می شود. در سال ۱۳۴۵ بخش مستقل مطالعات و تحقیقات عشایری را پایهگذاری کرد و چارچوبهای علمی را برای مطالعات جغرافیایی در کشور ترسیم نمود. او بهعنوان کاشف شیوه سنتی کشاورزی ایران «بُنه» شناخته میشود و این کشف حاصل دهها سال تحقیق میدانی در روستاهای مختلف ایران بود. همکاری با پژوهشکدههای متعدد علمی و انجام دهها طرح تحقیقاتی چون مطالعات میدانی در میان عشایر، تنها بخشی از فعالیتهای پربار علمی ایشان است. مردمشناسی ایلات و عشایر لُر و قشقایی از تخصصهای اصلی او بود که با ترکیب دانش نظری و تجربه عملی، به شکلگیری مکتبی خاص در جغرافیای انسانی ایران کمک شایانی کرد.
استاد صفینژاد در پرورش دانشجویان و اساتید برتر جغرافیا و انسانشناسی کوشش فراوانی داشت و تأثیر عمیقی در شکلگیری نسلهای جدید پژوهشگران این حوزهها گذاشت. ایشان نهتنها دانش علمی منتقل میکرد، بلکه روششناسی پژوهش میدانی را به شاگردانش آموزش میداد و بسیاری از دانشجویان وی به اساتید و پژوهشگران مطرح در حوزه جغرافیا و انسانشناسی تبدیل شدند. از جمله آثار مهم و تأثیرگذار ایشان میتوان به کتابهای «کتاب جهاننما (جغرافیای ایران و جهان)» با همکاری غلامرضا سحاب، «بُنه، نظامهای زراعی سنتی در ایران»، «نظام سنتی آبیاری در نائین»، «مبانی جغرافیای انسانی»، «جامعهشناسی ایلات و عشایر ایران»، «لرهای ایران (لر بزرگ، لر کوچک)» و «پیشگامان جغرافیا در قلمرو اسلام» اشاره کرد. این کتابها حاصل دههها پژوهش میدانی و کتابخانهای ایشان بودند که در آنها هم تجربیات عملی از زمینه و هم دانش نظری به هم پیوسته بود. یاد و خاطره این محقق بزرگ که در ۹۶ سالگی دار فانی را وداع گفت، به عنوان یکی از چهرههای تأثیرگذار در مطالعات قومی، آبشناسی و جغرافیای ایران همواره زنده خواهد ماند.
یادش گرامی و راهش پر رهرو باد🌹
🔰به مابپیوندید🔰
🌍کانال جغرافیدانان ایران🌍
👇👇👇
🆔 @Geographers_Iranian
🆔 @Geographers_Iranian
✅ استاد جواد صفی نژاد پدر علم نوین قنات جواد صفینژاد متولد نهم شهریور ۱۳۰۸ شمسی در شهرری بود. نیاکان او از لرهای بختیاری بودند. در سال ۱۳۳۲ در رشته تاریخ و جغرافیا در دانشگاه تهران پذیرفته شد و در سال ۱۳۳۶ درجه لیسانس را دریافت کرد. سال…