همکاریهای علمی بینالمللی، از جمله پروژههای باستانشناسی مشترک، بر پایۀ اصول شفافیت، اعتماد متقابل و احترام به حاکمیت ملی کشورها شکل می گیرند و نقش مهمی در حفاظت از میراث فرهنگی و گسترش نتایج پژوهشهای علمی ایفا میکنند. مطابق مواد ۳، ۴ و 5 این طرح، هرگونه ارائۀ اطلاعات، گزارش یا آمار به نهادهای غیر ایرانی یا تابع خارج بدون مجوز وزارت اطلاعات ممنوع بوده و «مرتکب به حبس و محرومیت دائمی از شغل مربوط محکوم میگردد». همچنین هرگونه همکاری با سایر نهادهای غیرایرانی، از جمله ارسال نمونههای پژوهشی و باستانشناسی به نهادهایی که در فهرست مجاز وزارت اطلاعات نام آنها ذکر نشده است، ممنوع و مشمول مجازات خواهد بود. اجرای چنین قانونی، در عمل به معنای انسداد ارتباطات علمی ایران با جهان و توقف همکاریهای پژوهشی در حوزههایی مانند باستانشناسی، دیرینه اقلیمشناسی، ژنتیک و علوم میانرشتهای مرتبط با فهم زیست انسان است.
ما تأکید میکنیم که همکاریهای علمی بینالمللی باید بر اساس معیارهای علمی و اخلاق حرفهای، نه نگاههای امنیتی یا محدودکننده، تنظیم شوند. مشارکت پژوهشگران ایران در پروژههای بین المللی، یکی از ابزارهای اصلی انتقال دانش، ارتقای استانداردهای پژوهشی و حفاظت از میراث فرهنگی این سرزمین است. هرگونه محدودسازی یا جرم انگاری ارتباطات علمی نه تنها به زیان جامعۀ دانشگاهی ایران خواهد بود، بلکه به اعتبار علمی و فرهنگی ایران در عرصه بینالمللی آسیب جدی وارد میکند.
در نهایت، اگر هدف واقعی صیانت و حفاظت از میراث و فرهنگ ایران است، راه آن بستن درها نیست، بلکه گشودن آن به روی همکاری، دانش و تعامل فرهنگی است. دفاع از منافع و هویت ایران در عرصۀ جهانی زمانی ممکن است که ایران در گفتگوی فرهنگی و علمی فعال باشد. هر صدایی که خلاف این مسیر را تبلیغ کند، در عمل نه مدافع، بلکه مانع رشد و اعتلا و صیانت فرهنگ و هویت ایران است.
جامعۀ باستانشناسی ایران از دولت و مجلس شورای اسلامی میخواهد پیش از تصویب نهایی این طرح، با جامعۀ علمی و نهادهای فرهنگی کشور مشورت کنند تا از تصویب قوانینی که به انزوای علمی و تضعیف همکاریهای بینالمللی منجر می شود، جلوگیری گردد.
@SocietyIranianArchaeology
«جامعۀ باستانشناسی ایران»، نگرانی عمیق خود را نسبت به طرحی با عنوان «مقابله با نفوذ سرویسهای اطلاعاتی و دولتها یا نهادهای بیگانه در کشور» که محدودیتهای گستردهای بر همکارهای علمی، فرهنگی و پژوهشی با نهادها، مؤسسات و دانشگاههای خارجی اعمال میکند، اعلام…